Obserbasyon

FB-EYE
Typography

Obserbasyon mga kaperyodiko. Bako sa pagmenus kan kakayahan kan mga representantes ni Kongresman Cesar Sarmiento kan nagtalikod na public hearing sa Sangguniang Panlalawigan, nagluluwas na bakong importante sa kongresista ang pagdangog publiko katakod kan kahurutan na amiendaran ang pinagsunag kaning ley sa kongreso.

Kung siisay ang dapat nagkundicir nin public hearing antes na naaprubaran ang ley (HB 670) sa House of Representatives iyo mismo kuta ang opisina ni kongresman Sarmiento o mismong ang House of Representatives.

Nagluluwas na initsapwera kan kongresista maging kan house of representatives ang mga habitantes kan Catanduanes mantang iyo ang sentro kan ley para ideklarar na Mining Free zone ang Catanduanes. Ang hapot, nata ta nakalusot ini sa kongreso na dai pinagkonsulta ang mga man laen laen na sektores sa islang probinsya?

In fairness, laudable measures ini kan kongresista pabor sa Catandunganon, alagad dai dapat pig-itsapwera ang deretsus kan gabos na sectores na pwedesir na maapektaran o mapaburan kan sinabi ng ley. Sa pagkaaram ta, ang HB 670 igwa nin magkakanigong penalidad asin bakong simpleng resolution kan SB o SP sana.

Kung sabagay, igwa pa nin habol ang mga sektores na agrabyado sa proponidong lakdang kan kongresista. Ini iyo ang pag-appear o makipag-argumento sa committee hearing kan Senado (kung igwa pa).

Kung naparikas na ang pag-prubar without thinking, arog kan sa lower house, ang solamenteng remedyo, kwestyunon ini sa Korte Suprema, kung igwa nin magkusog ang boot tanganing kwestyunon ang constitutionality kani. Hapot man sa lado kan Sangguniang Panlalawigan asin mga lokal na opisyal kan Catanduanes, haen tabi kamo kan mangyari ang pagtratar kani sa komitiba sa house of representatives? Naimbitaran o dai tabi?

**********

Makalihis ang sarong taon, pormal ng denisisyunan kan Korte Suprema ang Reproductive Health Bill (RH Bill) antes ang Semana Santa. Mahigot ang pag-analisar kan Korte antes na ini desisyunan.

Segun sa mga kontra sa RH, trayumpo ang saindang pagkwestyon kani sa korte makalihis na ideklarar na unconstitutional ang nagkapirang provisions sa sinabi ng ley, kairiba ang Section 7 asin Section 23. Sa irarom kan Section 7, ini ang tonada ”Private health facilities, non-maternity specialty clinics, and hospitals owned and operated by religious groups will not be penalized if they fail to refer patients not in an emergency or life-threatening cases to another health facility.

“The same section also allows individuals to escape penalties if they fail to give access to modern methods of family planning to minors and/or parents who are minors who have suffered miscarriage”. Meaning, ang mga provisions para sa mandatory implementation kani hinalkas kan korte tanganing tawan nin libertad na makapag-enforsar basado sa saiyang religious belief asin konsensya.

Hinali man kan korte ang mga penalidad sa mga gov't workers na dai ma-enforsar nin huli sa religious conviction. Arog kan Section 7, ang Section 23 kan ley pinagdeklarar man na unconstitutional. “Healthcare providers who fail or refuse to disseminate information on programs and services on the RH will no longer face punishment.

Similarly, any public officer who refuses to support RH programs and/or hinder their implementation will not face any penalties. Under the same section, a married individual still may not go under reproductive health procedures without consent from the spouse.

Sa Section 17, ang provision kan pro bono RH services komo requirement sa mga medical practitioners’ sa saindang Philhealth accreditation pinaghale man kan korte suprema. The usage of the qualifier “primarily” in Section 3.01 a and 3.01 j of the law's implementing rules and regulations have also been marked unconstitutional.

Segun sa mga PRO-RH, trayumpo man sinda sa sinabi ng ley, sa kaibong kan pagbasura sa mandatory enforcement sa pribado asin mga government healthcare employees. Obserbaran ta kung tama ang mga nagbubusol kan ley tanganing maibitaran ang pregnancy mortality rate sa nasyon.

Kung ipopromotir mananggad kan govierno ang mga contraceptives, natural dai ng mabarados asin dai na man nin maaraki ta igwa ng pangontra. Ang kritikal sana digdi iyo ang moral fiber kan mga kahuvenesan. Segun sa mga kontra sa ley, Okey lang palan ang pre-marital sex ta sure, dai man magkakaigwang ebidensya, intonses, dai nin obligasyon asin responsibilidad.